Тыа сирэ — уйгу, быйаҥ төрдө

Нэһилиэкпитигэр тыа хаһаайыстыбатын үлэһиттэрин күнүн бэлиэтиир дьоро тэрээһин сыллата үрдүк таһымнаахтык ыытыллар.

Бу – хороҕор муостааҕы, сыспай сиэллээҕи үксэтэр, айылҕа барахсан бэрсибит аһын, тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын оҥорон таһаарыыга сыралаһан үлэлиир дьону түмэр бэлиэ күн.

Тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктанар, эти-үүтү оҥорон таһаарааччыларга сыллааҕы түмүгү таһаарар дьоро киэһээбитин баһылык Н.А. Слепцов эҕэрдэтинэн уонна наҕараадалары туттарааһынынан саҕаланна. Улуус дьаһалтатын аатыттан үбүлүөйдээх ытык кырдьаҕастарбытыгар, өр сылларга сүөһү иитиитигэр үлэлээбит П.Н. Слепцова 95 сааһын уонна М.И. Старостин 75 сааһын туолбуттарынан сыаналаах бэлэх туттарылынна. Нэһилиэк саамай тутаах үлэһитэ, тэрилтэлэргэ, ыалларга мас-от тиэйиитин хааччыйар И.Е. Мигалкин махтал суругунан, сыаналаах бирииһинэн наҕараадаланна. Ону тэҥэ ынах-сылгы сүөһүнү иитээччилэргэ, сыл түмүгүнэн эмис эти, өлгөм үүтү дэлэтээччилэргэ, бастыҥ үлэһит дьоҥҥо анал ааттар, өйдөбүнньүк бэлэхтэр туттарылыннылар. «Саамай элбэх ынахтаах», «Саамай элбэх сылгылаах», «Кэскиллээх сылгы иитээччи», «Элбэх убаһаны кыстаппыт кэтэх хаһаайыстыба», «Бастыҥ оҕуруотчут», о.д.а. анал ааттар хаһаайыттарыгар уонна ынах-сылгы иитэн олорор дьоммутугар махтал, эҕэрдэ тыллара этилиннилэр, бэлэх тутан үөрдүлэр-көттүлэр.

Салгыы «Байдам», «Кэнчээри», «Арчы» түөлбэлэр икки ардыларыгар тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах күрэхтэһии ыытылынна. «Тыа дьонун сүрүн баайа» ас-үөл быыстапкатыгар үүт, эт, отон, балык бородууксуйатын эгэлгэтэ тардылынна. Ордук элбэх ас арааһын астаан, нэһилиэк убаастанар ыала Людмила уонна Александр Слепцовтар аҕалбыттар. Кинилэр 60-тан тахса көрүҥ астаахтар, түөлбэлэрин олохтоохторун мааны-дэлэй остуолга ыҥыран күндүлээтилэр.

Оҕолорго «Эдэр фермер» сэппэрээтэри хомуйарга, сүөһүнү туомту баайарга, ийэлэргэ «Көмүс хатырык» собону ыраастыырга, аҕаларга «Топ-топ тыаһыыр туйах» туйаҕы сүлээһиҥҥэ күрэхтэр, ону сэргэ ынах-сылгы сүөһүгэ аналлаах бэрт интэриэһинэй өй оонньуута ыытылынна. Кыттааччылар бары да талааннара сөхтөрөр, ырыа ыллаан, үҥкүүлээн, тыа ыалын олоҕуттан сыанкалаан да көрдөрдүлэр. Бырааһынньыктааҕы дьоро киэһэни нэһилиэкпит талба талааннаах үҥкүүһүт ийэлэрэ, эбээлэрэ, ырыаһыттара эбии киэргэттилэр. Бүгүҥҥү күрэхтэргэ кыайыылааҕынан Людмила Дмитриевна уонна Александр Христофорович Слепцовтар дьиэ кэргэттэрэ ааттаннылар.

Түөлбэ салайааччыларыгар, кыттааччыларга, тэрийээччилэргэ — Элгэс олохтоох дьаһалтатыгар, Элгэстээҕи сынньалаҥ киинин кэллэктиибигэр (дир. В.В. Слепцов), бибилэтиэкэр М.И. Слепцоваҕа уонна ыытааччы Айталина Гороховаҕа түөлбэлэр олохтоохторун ааттарыттан истиҥ-иһирэх тыллардаах махтал тыллара этилиннилэр.
«Үрүҥ илгэ үксээтин, эмис эт дэлэйдин» диэн тыллардаах бүгүҥҥү дьаарбаҥка олус үчүгэйдик ааста.

Т. Рожина, Элгэс