Кытайга уонна Арассыыйа холбоон ыытар II-с Аан Дойду норуоттарын икки ардыларынааҕы «Көмүс болуоссат» («Золотая площадь») бэстибээлгэ быйыл Арассыыйа 58 өрөгүйүөннэриттэн 1600 киһи кыттыбыт, ол иһигэр Саха сириттэн 100-чэкэ киһи.
Бэстибээл балаҕан ыйын 4-13 күннэригэр Кытай норуодунай өрөспүүбүлүкэтин Хэбэй провинциятын Циньхоуандао куоратын Бэйдайхэ оройуонугар ыытылынна. Маннык улахан таһымнаах бэстибээлгэ Дьааҥы улууһун Табалаах нэһилиэгин Татьяна Анатольевна Баишева салайааччылаах Баатаҕайдааҕы оҕо муусукатын уонна үскүүстүбэтин филиалыттан «Мэндэҥэ» бөлөх баран кытынна.
Бэстибээл ыалдьыттара уонна кыттыылаахтара 50-нуу киһинэн бөлөҕүнэн сылдьан куорат тэрилтэлэригэр экскурсиялаатылар – «Сяодао» робототехника интеллектуальнай киинигэр, Циньхуандао (NEUQ) Хотугулуу-Илиҥҥи университетка, Кытай сирин биир бастакы өстүөкүлэ собуотун баасатыгар – өстүөкүлэ мусуойугар, ону таһынан кытай традиционнай эмтиир киинигэр сырыттылар.
Аан дойду таһымнаах улахан бэстибээл дьүүллүүр сүбэтин иһигэр Арассыыйаттан тиийбит жюрилар — Татарстантан үҥкүүнү туруорааччы Э.В.Вдовина, Москваттан Штейн аатынан Дыраама тыйаатырын уус-уран салайааччыта П.А.Полушкин, Саха сириттэн бөлөҕүнэн элбэх куолаһынан ыллааһыны сайыннарыыга үлэлиир А.А. Алексеева — Кулуһун, Хотугу Осетияттан «Артхурон» фольклорнай үҥкүү тыйаатырын уус-уран салайааччыта Г.Д.Бестаев, Варганнай муусукаҕа уонна хабарҕа ырыатын толоруу маастарыстыбатын ньымаларын сайыннарыыга үлэлиир Горнай Шорияттан этно-ырыаһыт Чылтыс Таннагашева маастар-кылаастары ыытыстылар.
«Көмүс болуоссат» бэстибээл аһыллыыта кэллэктииптэр парадтарынан саҕаламмытын кэнниттэн Арассыыйа өрөгүйүөннэрин кытта тиийбит уустар дьаарбаҥка-быыстапкалара атыы-эргиэн аллеятын устунан тардыллан бэстибээл биир чаҕылхай көстүүтүнэн буоллулар.
Күрэхтэр бырагыраама хаамыытынан толорутук ыытыллан тыһыынчанан аалыҥнаһыы быыһыгар «Мэндэҥэ» кыттааччылара чаҕылхайдык көстүбүттэрин мэктиэ суруктар, наҕараадалар туоһулаатылар.
Сиһилии наардаан сырдаттахха:
Мандар оһуорунан киэрэтиллибит таба тириитэ, тыһа таҥастаах оҕолор хотугу үҥкүүлэрэ иккис истиэпэннээх, оттон этническэй көстүү киэһэтигэр бастакы истиэпэннээх лауреаттар үрдэллэригэр эрэллээхтик таҕыстылар.
Кыргыттар этнодефиле күрэҕин иккис истиэпэннээх лауреаттара буолан элбэх эҕэрдэни туттулар. Хомуһу ыллаппыт бөлөх уонна саха төрүт дорҕоонун хомуһунан иһитиннэрбит Кеша Слепцов бэстибээл иккис истиэпэннээх лауреаттарын аатын эрэллээхтик туттулар.
Аристарх Баишев уол оҕо эбээннии таҥаһынан этнодефиле күрэҕин бастакы истиэпэннээх лауреатын аатын ылла уонна бүттүүн Арассыыйа сөбүлээн ыллыыр, киэн тутта истэр «Матушка Земля» ырыатын долгутуулаахтык толорон бэстибээл иккис истиэпэннээх лауреатын аатын сүктэ.
Бөлөх салайааччыта, Табалаахтааҕы оҕо муусукатын уонна үскүүстүбэтин оскуолатын дириэктэрэ Татьяна Анатольевна оҕолор күрэхтэргэ кыттан талааннарын үрдүк сыанаҕа тахсан көрдөрөллөрүгэр төрөппүттэр сүүнэ көмө буолалларын, таҥас-сап тигии, тириини имитии, ону таһынан барыы-кэлии бырайыастарын уйунуу кинилэр сүүрүүлэринэн-көтүүлэринэн ыытылларын этэр. Билигин, кыһалҕалаах соҕус кэм да буоллар, оҕолор сайдалларын туһугар төрөппүттэр кыахтарынан күүс-көмө буолалларын махтана кэпсиир.
Онон, аҕыйах ахсааннаах эбээн норуота түөлбэлээн олорор нэһилиэгин оҕолоро – мэндэҥэлэр ситиһиилэрэ, бу да сырыыга, төрөөбүт Дьааҥыларын улуу Кытай дойдутугар
тиийэн иһитиннэрбиттэрэ, көрдөрбүттэрэ Табалаах нэһилиэгин эрэ дьонугар-сэргэтигэр буолбакка, Дьааҥы улууһун бүттүүн нэһилиэнньэтигэр киэн туттууну аҕалла. Сир араас дойдуларыгар ыытыллар үгүс-элбэх бэстибээллэр күрэхтэригэр баран кыттыы хас биирдии оҕо олоххо үктэниитигэр дьоһун эрэли үөскэтэр.
«Мэҥдэҥэ» оҕо бөлөҕөр, салайааччы Татьяна Анатольевна Баишеваҕа уонна оҕолор төрөппүттэригэр инникитин да бараммат ситиһиилэри, үрдэллэри, тус олохторугар дьолу баҕарабыт.
Раиса Чирикова